সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী/ছেপ্টেম্বৰ-২০২৫ হেমেন শৰ্মাৰ দ্বাৰা

 সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী/ছেপ্টেম্বৰ-২০২৫

হেমেন শৰ্মাৰ দ্বাৰা
(Share Our Telegram Group With Your Friends and Help us to grow:Link- https://t.me/CivilServiceSchool)

১) আমেৰিকাৰ দ্বাৰা শুল্ক বৃদ্ধিৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ ভাৰতে তলত দিয়া ব্যৱস্থাৱলী গ্ৰহণ কৰিছে:-

i) চৰকাৰে ২০২৫ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত ঘোষণা কৰা 'এক্সপ'ৰ্ট প্ৰমোচন মিছন'ক অলপ সাল-সলনি কৰিছে।
ii) ‘নিৰ্যাত(ৰপ্তানি) প্ৰোৎসাহন’ বা ৰপ্তানিকাৰীসকলক বাণিজ্যিক ক্ষেত্ৰত বিত্তীয় ক্ষেত্ৰত সহায় কৰাৰ বাবে বিভিন্ন সুবিধাসমূহ যেনে ইন্টাৰেষ্ট চাবভেনচন, ই-কমাৰ্চ ৰপ্তানি কাৰ্ড আৰু জামানতৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰা সুবিধাসমূহ আগবঢ়াইছে।
iii) 'নিৰ্যাত(ৰপ্তানি) দিশ’ আঁচনিয়ে ৰপ্তানিৰ নীতি-নিয়ম অনুসৰণ কৰাত সমৰ্থন, ব্ৰেণ্ডিং আৰু পেকেজিংৰ ক্ষেত্ৰত সমৰ্থনৰ জৰিয়তে ৰপ্তানিকাৰী সকলক বজাৰত প্ৰৱেশ কৰাত সহায় কৰিব।

মধ্যম আৰু দীৰ্ঘম্যাদী কাৰ্যপন্থাৰ ভিতৰত আছে:-

ক) ভাৰতে স্বাক্ষৰ কৰা বৰ্তমানৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তিসমূহৰ লাভ উঠোৱা।
খ)ৰপ্তানিৰ বৈচিত্ৰ্যত গুৰুত্ব দিয়া যাতে ৰপ্তানিৰ বৃহৎ অংশ কোনো এখন দেশলৈ নাযায়।
গ) গুৰুত্বপূৰ্ণ খণ্ডসমূহত কৌশলগত স্বায়ত্তশাসন স্থাপন কৰা।
ঘ) 'ভাৰত ট্ৰেড নেট'ৰ ৰূপত ডিজিটেল বাণিজ্যিক আন্তঃগাঁথনি সৃষ্টি কৰা।

২) ডাৱৰ বিস্ফোৰণ:
ডাৱৰ বিস্ফোৰণৰ সংজ্ঞা-:২০-৩০ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত এঘণ্টা বা তাতকৈ অধিক সময়ৰ ভিতৰত ১০ চে.মি. বৰষুণ হ'লে সেয়া ডাৱৰ বিস্ফোৰণ। যদি প্ৰতি ঘণ্টাত ০৫ চে.মি. বৰষুণ হয়,তেন্তে ইয়াক ক্ষুদ্ৰ ডাৱৰ বিস্ফোৰণ বোলা হয়।
৩) চীনৰ টিয়ানজিন চহৰত এছ.চি.অ’.(SCO)ৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়।
i) চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে গ্ল’বেল গভৰ্নেন্স ইনিচিয়েটিভ (জিজিআই) প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, য’ত দেশসমূহক সাৰ্বভৌম সমতাৰ প্ৰতি আনুগত্যশীল, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ শাসন মানি চলা, বহুপক্ষীয়বাদৰ অভ্যাস কৰা, জনকেন্দ্ৰিক পদ্ধতিৰ পোষকতা কৰা আৰু বাস্তৱিক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাত মনোনিৱেশ কৰা অধিক ন্যায়সংগত আৰু সমতাপূৰ্ণ বিশ্ব শাসন ব্যৱস্থাৰ বাবে একেলগে কাম কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।
ii) চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়েও কয় যে গোটটোৱে অতি সোনকালে এটা "এছ.চি.অ'. ডেভেলপমেণ্ট বেংক” স্থাপন কৰিব লাগে।
৪) জি এছ টি সংস্কাৰঃ
দুটা স্তৰ ৫% আৰু ১৮% থাকিব। ধঁপাত আৰু বিলাসী সামগ্ৰীৰ বাবে ‘বিশেষ’ ৪০% হাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে।
৫) এন.আই.আৰ.এফ(NIRF): নেচনেল ইনষ্টিটিউচনেল ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক।
কেন্দ্ৰীয় শিক্ষামন্ত্ৰী,ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে ‘সমনীয়াৰ ধাৰণা(Peer Perception)’ পেৰামিটাৰক লৈ সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছিল, যিয়ে ৰেংকিঙৰ বাবে ১০% নম্বৰ বহন কৰে।
২০২৪ চনৰ ৰেংকিঙৰ পিছত ৰাজ্য আৰু ৰাজ্যিক শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে অভিযোগ কৰিছিল যে এই ৰেংকিঙে “আঞ্চলিক পক্ষপাতিত্ব” প্ৰতিফলিত কৰে কাৰণ মহানগৰীয়া শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ‘সমনীয়াৰ ধাৰণা’ৰ মাপকাঠীত উপনগৰ বা ৰাজ্য পৰিচালিত উচ্চ শিক্ষানুষ্ঠানৰ তুলনাত অধিক নম্বৰ লাভ কৰে।
বৰ্তমান বিবেচিত অন্যান্য পেৰামিটাৰসমূহ হ'ল-:
পাঠদান, শিকণ আৰু সম্পদ, গৱেষণা আৰু পেছাদাৰী অনুশীলন, স্নাতক ডিগ্ৰীৰ ফলাফল, গৱেষণা আৰু অন্তৰ্ভুক্তি।
অধিক পেৰামিটাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিব যিটো বৰ্তমান আলোচনাৰ পৰ্যায়ত আছে,
যেনে-কোনো প্ৰতিষ্ঠানে সৃষ্টি কৰা উদ্যোগী, অধিক তথ্যচালিত পদ্ধতিৰ জড়িয়তে বিবেচনা কৰা আৰু ভৱিষ্যতে অধিক বিষয় আৰু প্ৰতিষ্ঠান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা।
৬) গ্ৰেট নিকোবৰ দ্বীপ প্ৰকল্পঃ
i) এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কণ্টেইনাৰ ট্ৰেন্সশ্বিপমেণ্ট টাৰ্মিনেল (আইচিটিটি) স্থাপনকৰণ।
ii) এটা গ্ৰীণফিল্ড আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ।
iii) ৪৫০ এমভিএৰ গেছ আৰু সৌৰ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ।
iv) ১৬,৬১০ হেক্টৰ মাটিকালিৰ টাউনশ্বিপ।
৭) ডিজেলৰ লগত ইথানল মিহলোৱা বিফল হোৱাৰ পিছত আইছ'বিউটানল মিহলি কৰিবলৈ চৰকাৰে কাম কৰি আছে।
৮) বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থাত আমেৰিকা আৰু পাৰাগুৱেই ভাৰতে চাউলৰ বাবে ন্যূনতম সমৰ্থন মূল্য(MSP) বৃদ্ধি কৰাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে।
বালি অন্তৱৰ্তীকালীন সিদ্ধান্ত: ইয়াত বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থাৰ ৰাজসাহায্যৰ সীমা ভংগ কৰাৰ অনুমতি দিয়া হৈছে।
৯) চীন-ফিলিপাইনছৰ সংঘাত:
বিতৰ্কিত স্কাৰব'ৰ' শ্ব’লত “সংৰক্ষিত বনাঞ্চল” নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰিছে বেইজিঙে।
স্কাৰব'ৰ' শ্ব’ল(Scarborough Shoal) বা য়ুয়াং(Huangyan) দ্বীপ(চীনা নাম) দক্ষিণ চীন সাগৰৰ এটা বিবাদমান ৰিফৰ শৃংখল।
১০) ভাৰতীয় নৌসেনাই লাভ কৰে চাবমেৰিন বিৰোধী যুদ্ধ জাহাজ- এণ্ড্ৰথ(থলুৱাভাৱে নিৰ্মিত)।
১১)অনলাইন বিত্তীয় জালিয়াতি ৰোধ কৰিবলৈ,তলৰ ব্যৱস্থাসমূহ গ্ৰহণ কৰিব লাগে:-
i) চৰকাৰে প্ৰৱঞ্চনামূলক কামসমূহ ৰোধ কৰিবলৈ পঞ্জীয়ন, প্ৰকাশ(disclosure) আৰু আন্তঃদেশীয় সহযোগিতাৰ বাবে মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগিব।
ii) কাৰিকৰী স্বাক্ষৰতাক চৰকাৰী নীতিত অগ্ৰাধিকাৰ দিব লাগিব । সজাগতাৰ প্ৰচেষ্টা নিৰন্তৰ আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হ’ব লাগে, আৰক্ষী ইউনিটৰ সময়ে সময়ে চলোৱা অভিযানত সীমাবদ্ধ হৈ থাকিব নালাগে।
iii) ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহে প্ৰৱঞ্চনামূলক বিষয়বস্তু সক্ৰিয়ভাৱে আঁতৰাব লাগিব।
১১) কনফাৰেন্স অৱ পাৰ্টীচ(COP)-৩০ ব্ৰাজিলত ১০ নৱেম্বৰ,২০২৫ তাৰিখে অনুষ্ঠিত হ’ব।
সংজ্ঞা:
ৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে নিৰ্ধাৰিত অৱদান (এনডিচি) হৈছে পেৰিছ চুক্তিৰ স্বাক্ষৰকাৰী হোৱাৰ অংশ হিচাপে এখন দেশে নিৰ্ধাৰণ কৰা নবীকৰণযোগ্য শক্তি গ্ৰহণৰ লক্ষ্য। লক্ষ্য হৈছে পৃথিৱীখনক ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ উষ্ণ হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা আৰু যিমানদূৰ সম্ভৱ প্ৰাক-ঔদ্যোগিক সময়ৰ উষ্ণতাতকৈ বৃদ্ধি ১.৫ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত ৰখা।
প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰাৰ বাবে ভাৰতীয় পদক্ষেপ:-
i) ভাৰতে শেহতীয়াকৈ জাপানৰ সৈতে জে. চি. এম. (Joint Crediting Mechanism) চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে লগতে আন দেশৰ সৈতেও একধৰণৰ কাৰ্যব্যৱস্থাৰ বাবে আলোচনাত মিলিত হৈছে।
ii) ভাৰতে ২০২৬ চনৰ ভিতৰত দেশীয় কাৰ্বন বজাৰখনো কাৰ্যকৰী কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
এই পদক্ষেপৰ অধীনত ১৩টা ডাঙৰ খণ্ডক বাধ্যতামূলক নিৰ্গমন ৰোধৰ লক্ষ্য দিয়া হ’ব আৰু ইয়াৰ ফলত যদি সঞ্চয় হয় সেয়া নিৰ্গমন হ্ৰাসৰ প্ৰমাণপত্ৰৰ জৰিয়তে ব্যৱসায় কৰিব পাৰিব।
১২) ভাৰতৰ ৰপ্তানি নীতিৰ সীমাবদ্ধতাসমূহ:-
৫,৪০০ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমাৰেখাৰে উত্তৰ-পূবৰ আঠখন ৰাজ্যই ৰাষ্ট্ৰীয় ৰপ্তানিৰ মাত্ৰ ০.১৩% ভাগহে লাভ কৰে।
ৰিমিচন অৱ ডিউটিচ এণ্ড টেক্সেচ অন এক্সপৰ্টেদ প্ৰডাক্টছ (RoDTEP) আৰু প্ৰডাকচন লিংকড ইনচেনটিভ (PLI)ৰ দৰে আঁচনিসমূহে উত্তৰ-পূবত কোনো ধৰণৰ স্পষ্ট পৰিৱৰ্তন আনিব নোৱাৰে।
ভাৰতৰ ম্যানমাৰৰ দুটা প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ, মিজোৰামৰ জোখোৱাথাৰ আৰু মৰেহ প্ৰধানকৈ চিকিউৰটী আউটপোষ্টতহে পৰিণত হৈছে।
১৩) চৌদি আৰৱ আৰু পাকিস্তানে 'ষ্ট্ৰেটেজিক মিউচুৱেল ডিফেন্স এগ্ৰীমেণ্ট' স্বাক্ষৰ কৰে যাৰ অধীনত যিকোনো এখন দেশৰ বিৰুদ্ধে যিকোনো আগ্ৰাসনক দুয়োখন দেশৰ বিৰুদ্ধে আগ্ৰাসন বুলি গণ্য কৰা হ’ব।
১৪) কেন্দ্ৰ-ৰাজ্যৰ বিত্তীয় সম্পৰ্কঃ
পোন্ধৰতম বিত্ত আয়োগৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি সমগ্ৰ চৰকাৰৰ মুঠ ব্যয়ৰ প্ৰায় ৬৪% ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে বহন কৰে।
আনহাতে, চৰকাৰৰ মুঠ ৰাজহৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰততে প্ৰায় ৬৩%-৬৪% ৰাজহ কেন্দ্ৰলৈ আহি আছে।
গতিকে, ব্যয়ৰ দুই তৃতীয়াংশ ৰাজ্যই বহন কৰে কিন্তু ৰাজহৰ দুই তৃতীয়াংশ কেন্দ্ৰলৈ যায়।
পোন্ধৰতম বিত্ত আয়োগে কেন্দ্ৰই নিজৰ ৰাজহৰ ৪১% ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে ভাগ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। কিন্তু কেন্দ্ৰৰ ২০% ৰাজহ উপকৰ(Cess)ৰ পৰা আহে যিবোৰ ভাগ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ফলত কেন্দ্ৰীয় কৰ প্ৰায় ৩০%-৩২% প্ৰকৃততে ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে ভাগ কৰা হয়।
গতিকে জি এছ টিৰ হাৰ কমি গ’লেই ক্ষতিপূৰণ কৰ(Compensation Cess)ৰ চাহিদা বাঢ়িছে।

Questions:
1) Examine the evolving pattern of Centre-State financial relations in the context of planned development in India. How far have the recent reforms impacted the fiscal federalism in India?
(250 Words/15 Marks)
ভাৰতৰ পৰিকল্পিত উন্নয়নৰ প্ৰেক্ষাপটত কেন্দ্ৰ-ৰাজ্যৰ বিত্তীয় সম্পৰ্কৰ বিৱৰ্তনশীল আৰ্হি পৰীক্ষা কৰা। শেহতীয়া সংস্কাৰে ভাৰতৰ বিত্তীয় যুক্তৰাষ্ট্ৰবাদত কিমানখিনি প্ৰভাৱ পেলাইছে?
(২৫০ শব্দ/১৫ নম্বৰ)
2) Discuss the rationale of the Production Linked Incentive(PLI) Scheme. What are its achievements? In what way can the functioning and outcomes of the Scheme be improved?
(250 Words/15 Marks)
প্ৰডাকচন লিংকড ইনচেনটিভ (PLI) আঁচনিৰ যুক্তিযুক্ততাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা। ইয়াৰ কৃতিত্ব কি কি? আঁচনিখনৰ কাম-কাজ আৰু ফলাফল কেনেদৰে উন্নত কৰিব পাৰি?
(২৫০ শব্দ/১৫ নম্বৰ)
উত্তৰ লিখি আমালৈ পঠিয়াওঁক। বিনামূলীয়াকৈ মুল্যাংকন কৰি দিয়া হব।

Comments

Popular posts from this blog

West Asian Theatrics(পশ্চিম এছিয়াৰ নাটকবাজী)

সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী/জুন-২০২৫ (Current Affairs,June-2025)

সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী(মে' ২০২৫)/ Current Affairs: March 2025