ভাৰতীয় লিপিৰ অধ্যয়ন: ২)ব্ৰাহ্মী লিপি

        (লিখনি-২)
 ভাৰতীয় লিপিৰ অধ্যয়ন:  ২)ব্ৰাহ্মী লিপি

ব্ৰাহ্মী ভাৰতবৰ্ষৰ নিজস্ব লিপি। এই লিপিৰ প্ৰাচীনতম নিদর্শন উত্তৰ প্ৰদেশৰ "পিপ্ৰহৱা(Piprahwa) স্তূপ" আৰু ৰাজস্থানৰ আজমীৰ জিলাৰ 'বডলী' গাওঁৰ শিলালিপিত পোৱা গৈছে। খ্রী.পূ. পঞ্চম শতিকাৰ পৰা খ্রী. ৩৫০ শতাব্দীলৈ এই লিপিৰ ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা যায়।

ভাৰতীয় ধাৰণামতে এই লিপি স্বয়ং ব্ৰহ্মাৰ নিৰ্মান-সেয়েহে ব্ৰাহ্মী লিপি।

**লিপিৰ উৎপত্তি:
১)আটফ্ৰেড ম্যূলাৰ(Otfreid Mueller)ৰ মতে ব্ৰাহ্মী ভাৰতৰ বাহিৰৰ লিপি আৰু আলেকজেণ্ডাৰৰ আক্ৰমণৰ ফলস্বৰূপেই ভাৰতবৰ্ষত লেখন প্ৰথাই খোপনি পোতে।
২)এচাম পাশ্চাত্য পণ্ডিতে চেমিয় লিপিৰ আধাৰত ব্ৰাহ্মী লিপিৰ বিকাশ হোৱা বুলি ভাবে।
৩)এফ.মেচন(F. Mason)ৰ মতে খ্রী.পূৰ্ব. ছয় শতাব্দী পূৰ্বেই ভাৰতীয় বৰ্ণমালাৰ সৃষ্টি হৈছিল আৰু গৌতম বুদ্ধৰ জন্মৰ আগেয়ে তাৰ বহুল প্ৰয়োগ আছিল।
৪)জন বিমে(John Beam)এও ব্ৰাহ্মী লিপিৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ ভাৰতবৰ্ষতে হোৱা বুলি ভাবে।

(ইমানবোৰ মনত থকাটো সম্ভৱ নহয়।সৰলীকৃত কৰি লিখিলে হ'ল।যেনে-
ব্ৰাহ্মী লিপিৰ উৎপত্তি সম্বন্ধে পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। কিছুমানে ব্ৰাহ্মী লিপি প্ৰকৃত ভাৰতীয় লিপি বুলি স্বীকাৰ কৰিলেও আন কিছুমানৰ মতে এই লিপি আলেকজেণ্ডাৰৰ ভাৰত আক্ৰমণৰ লগত ভাৰতবৰ্ষলৈ আহে। এওঁলোকৰ মতে ব্ৰাহ্মী লিপি চেমিটিক লিপিৰ(হিব্ৰু,আৰবী আদি পশ্চিম এছিয়াৰ ভাষাক চেমিটিক বুলি কয়) আধাৰত গঢ় লৈ উঠিছে।) 

ব্ৰাহ্মী লিপিৰ উৎস বিচাৰি আমি সিন্ধু লিপিৰ(সিন্ধু সভ্যতাৰ লগত জড়িত লিপি) ওচৰ চাপিব পাৰোঁ।ভোলানাথ তিৱাৰীয়ে ১৯৫৫ চনত সিন্ধু লিপিৰ দহটা চিন্হৰে ব্ৰাহ্মীৰ দহটা আখৰৰ হুবহু মিল দেখুৱাই ব্ৰাহ্মী লিপি যে সিন্ধু লিপিৰেই পৰৱৰ্তী ৰূপ সেই কথা প্ৰতিপন্ন কৰে।
গতিকে কব পাৰি যে বৈদিক সাহিত্য ৰক্ষার্থে ভাৰতবৰ্ষত লিপিৰ প্ৰয়োজন হোৱাত ব্ৰাহ্মী লিপিয়ে সেই অভাৱ ভালেখিনি পূৰ কৰে।

**৩৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পাছত ব্ৰাহ্মী দুটা ভাগত বিভক্ত হয়:
১)উত্তৰ ভাৰতত উত্তৰ ব্ৰাহ্মী আৰু ২)দক্ষিণ ভাৰতত দক্ষিণ ব্ৰাহ্মী

-------উত্তৰ ব্ৰাহ্মীৰ পৰৱৰ্তী কালত চতুৰ্থ-পঞ্চম শতিকাত গুপ্তলিপিৰ উদ্ভৱ হয়। গুপ্ত লিপিৰ ক্ৰমবিকাশৰ ফলত খ্রী. ষষ্ঠৰ পৰা নৱম শতিকাৰ ভিতৰত কুটিল লিপিৰ জন্ম হয়।এই কুটিল লিপিৰ পৰাই প্ৰায়বোৰ ভাৰতীয় আঞ্চলিক লিপি(যেনে: অসমীয়া,বাংলা,ওড়িয়া আদি)ৰ জন্ম হৈছে।

দক্ষিণ ব্ৰাহ্মীৰ পৰা দক্ষিণ ভাৰতীয় লিপিসমূহ আৰু লগতে ভাৰতৰ বাহিৰৰ যেনে: শ্ৰী লংকা,ম্যানমাৰ, কোৰিয়া আদি দেশৰ লিপিৰ বিকাশ হৈছে।

(লিপি বিষয়ক এই কথাখিনি এটা Flow Chart আঁকি দেখুৱাব পাৰিলে পৰীক্ষাত বেছি নম্বৰ পোৱা যাব।)

**ব্ৰাহ্মী লিপিৰ বৈশিষ্ট্যবিলাক তলত দিয়া ধৰণৰ:

১)এই লিপি সাধাৰণতে বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ লিখা হয়(দেৱনাগৰী লিপিৰ নিচিনাকৈ)।
২)ব্ৰাহ্মী লিপিৰ গঢ় সুন্দৰ আৰু সুপৰিকল্পিত।
৩)এই লিপিত অপ্ৰয়োজনীয় প্ৰতীক চিহ্ন পোৱা নাযায়।(ৰোমান লিপি অৰ্থাৎ ইংৰাজী ভাষাত অপ্ৰয়োজনীয় প্ৰতীক চিহ্ন তেনেই কম,আনহাতে আমাৰ অসমীয়াত কিছুমান অপ্ৰয়োজনীয় প্ৰতীক চিহ্ন আছে। যেনে: সূৰ্য্য/সূৰ্য।)

**ব্ৰাহ্মী লিপিৰ চাৰিটা বিকাশৰ স্তৰ দেখিবলৈ পোৱা যায় যথা ১)অশোকৰ অনুশাসনসমূহ ২)কুশান যুগৰ লিপি
৩)গুপ্ত যুগৰ লিপি  আৰু ৪)প্ৰাচীন আঞ্চলিক লিপিৰ আদি ৰূপ।

***প্ৰশ্ন: ব্ৰাহ্মী লিপিৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
(Format: Introduction/body in 3-4 paragraphs/conclusion.)

(আগলৈ)
(হেমেন শৰ্মাৰ দ্বাৰা।)
(কৃতিত্ব: KKHSOU কিতাপ)

********************************************  
Target Exam: UPSC CSE Mains & APSC CCE Mains
Subject: Assamese Literature optional  

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

West Asian Theatrics(পশ্চিম এছিয়াৰ নাটকবাজী)

West Asian Theatrics (পশ্চিম এছিয়াৰ নাটকবাজী) হেমেন শৰ্মাৰ বিশ্লেষণ। পশ্চিম এছিয়া বুলি ক'লে আৰৱীয় উপদ্বীপ(Arabian Peninsula)ৰ দেশসমূহ,ইৰাণ,ইৰাক, ছিৰিয়া,পূৱ তুৰস্ক,জৰ্জিয়া, আৰ্মেনিয়া,আজাৰবাইজান,ইজৰাইল,জৰ্ডান,পেলেষ্টাইন,চাইপ্ৰাছ আৰু ইজিপ্টৰ চিনাই উপদ্বীপক সামৰি থকা ভূ-খণ্ডক বুজা যায়। এই অঞ্চলটো সদায়ে যুদ্ধ বিধ্বস্ত। ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰ গঠন ১৯৪৬ চনত। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত হিটলাৰৰ নাজী বাহিনীৰ ক'নচেণ্ট্ৰেচন কেম্পত লাখ লাখ ইহুদীক জাইক্ল'ন-বি গেছ দি হত্যা কৰা হৈছিল।দ্বিতীয় বিশ্ব যুদ্ধৰ সময়ৰ পৰাই ইহুদীসকলে পশ্চিম এছিয়াৰ এই ভূ-খণ্ডত বসবাস কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।মুছলিম দেশৰ ভিতৰত প্ৰথমতে তুৰ্কী আৰু তাৰ পিছত ইৰাণে ইজৰাইলক স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে। ১৯৭৯ ৰ ইছলামিক ৰিভ'লিউচনে ইৰাণত পশ্চিমীয়া দেশৰ সমৰ্থনপুষ্ট ধৰ্ম-নিৰপেক্ষ পহ্লবী বংশৰ শাসন আঁতৰাই আয়াতোল্লাহ ৰুহোল্লাহ খ'মেইনিৰ অধীনত ইছলামিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা হয়। এই শাসনে আমেৰিকা আৰু ইজৰাইলক শত্ৰু জ্ঞান কৰিবলৈ লয়।ইছলামিক ৰিভ'লিউচনৰ ঠিক পিছতেই ১৯৮০-১৯৮৮ চনলৈ ইৰাক-ইৰাণৰ যুদ্ধ হয়।ইৰাণ ছিয়া বসতিপ্ৰধান দেশ।ইৰাকৰ ছাদ্দাম হুছেইনৰ বাথ...
Read more

সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী/জুন-২০২৫ (Current Affairs,June-2025)

সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী/জুন-২০২৫ হেমেন শৰ্মাৰ দ্বাৰা প্ৰস্তুত। ১) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ মহামাৰী চুক্তি(WHO Pandemic Agreement): বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ এই চুক্তিখনৰ জৰিয়তে মহামাৰী নিবাৰণ তথা মহামাৰী প্ৰতিৰোধৰ বাবে কেনেদৰে সাজু হব লাগিব তথা মহামাৰীৰ সময়ত কি কৰা উচিত,এইবোৰৰ বিষয়ে আলোকপাত কৰা হৈছে। ভাৰত এই চুক্তিৰ স্বাক্ষৰকাৰী।এই চুক্তিৰ এক প্ৰধান  অংগ হৈছে- পেথ'জেন একচেচ্ এণ্ড বেনিফিট শ্বেয়াৰিং চিষ্টেম(PABS)।বিশ্বৰ ৬০ খন দেশে ইয়াত আনুষ্ঠানিক অনুমোদন দিলে এইখন বলৱৎ হব।শেহতীয়াকৈ ২০২৫ চনৰ মে' মাহত ৱৰ্ল্ড হেলথ এচেম্বলী ত এইখন গৃহীত হৈছে। ২) ন্যায়াধীশ যশৱন্ত বাৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে মহাভিযোগ(Impeachment)ৰ অভিযোগ সংসদৰ বৰ্ষাকালীন অধিবেশনত উত্থাপনৰ যো-জা চলিছে। For the motion of impeachment to be moved, the resolution requires the support of 50 MPs if it is to be moved in the Rajya Sabha and 100 MPs if moved in the Lok Sabha. The motion of impeachment can be moved in either House. মহাভিযোগৰ প্ৰস্তাৱ ৰাজ্যসভাত উত্থাপন হ’লে ৫০জন সাংসদৰ আৰু লোকসভাত উত্থাপন হ’লে ১০০জন সাংসদৰ সমৰ্থনৰ প্ৰয়োজন। অভিযোগনা...
Read more

সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী(মে' ২০২৫)/ Current Affairs: March 2025

সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলী (মে' ২০২৫) Join Us: https://t.me/CivilServiceSchool প্ৰস্তুতকৰ্তা- হেমেন শৰ্মা। ১) কেৰালাত আকৌ নিপা ভাইৰাছৰ আবিৰ্ভাৱ হৈছে।এই ভাইৰাছৰ স্বাভাৱিক বাসস্থান হৈছে ফল খোৱা বাদুলী,সেয়ে এইবোৰৰ অধ্যয়ন অতীৱ প্ৰয়োজনীয়।নিপা ভাইৰাছৰ গতি-প্ৰকৃতি নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে জেনেটিক চিকুয়েন্স বা জিনীয় অনুক্ৰমণৰ তথ্য ৰাজহুৱাভাৱে উপলব্ধ হোৱাটো প্ৰয়োজনীয় তেতিয়াহে বাংলাদেশ বা অন্য ঠাইত হোৱা নিপাৰ প্ৰকাৰৰ লগত ইয়াৰ পাৰ্থক্য ধৰিব পৰা যাব। ২) এক দুৰ্যোগ হিচাপে - তাপ প্ৰবাহ(Heat Wave): ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ এক সমীক্ষা মতে ২০২৪ বৰ্ষত তাপ প্ৰবাহে ব্যক্তিৰ স্বাস্থ্য আৰু জীৱিকাৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে, যাৰ ফলত ভাৰতৰ জিডিপিৰ প্ৰায় ৪.৫% ক্ষতি হৈছে। ৩)আই এম ডিৰ মতে ৫০ বছৰৰ গড় ৮৭ চে.মি.ৰ ৯৬%ৰ পৰা ১০৪% বৰষুণৰ পৰিমাণ ‘স্বাভাৱিক(Normal)’ বুলি গণ্য কৰা হয়। দীৰ্ঘকালীন গড়ৰ ৯০%তকৈ কম বৰষুণক ‘অভাৱী(Deficient)’ বুলি গণ্য কৰা হয়; ৯০%ৰ পৰা ৯৫%ৰ ভিতৰত ‘স্বাভাৱিকৰ তলত(Below Normal)’; ১০৫%ৰ পৰা ১১০%ৰ ভিতৰত ‘স্বাভাৱিকৰ ওপৰত(Above Normal)’; আৰু ১১০%তকৈ অধিক বৰষুণক ‘অতিৰিক্ত(Excess)’ বৰষুণ বুলি গণ্য কৰা হয়। ভাৰতৰ ক...
Read more